16.13.Aआढ्यः
16.13.Bआढ्योऽभिजनवानस्मि
16.13.Cआढ्य{पुं}{1;एक}
16.13.Dआढ्य{पुं}{1;एक}
16.13.E-
16.13.F-
16.13.Gसमुच्चितम् 3
16.13.H-
16.13.Iबड़ा_धनी
16.13.Jwealthy
16.13.K-
16.13.Lरुत्व-उत्व-गुण-पूर्वरुप-सन्धिः (ससजुषो रुः (8।2।66)-अतो रोरप्लुतादप्लुते (6।1।113)-आद्गुणः (6।1।87)-एङः पदान्तादति (6।1।109))
16.13.MGGLLLGGL
अभि-जनवान्
-
अभि-{अव्य}-जनवान्
जनवत्{पुं}{1;एक}
-
-
समुच्चितम् 3
-
बड़े_कुटुम्बवाला
surrounded_by_aristocratic_relatives
अभिजनः प्रशस्तं कुलं अस्यास्तीति
अस्मि
-
अस्मि{अव्य}/अस्2{कर्तरि;लट्;उ;एक;परस्मैपदी;असँ;अदादिः}
अस्{कर्तरि;लट्;उ;एक;परस्मैपदी;असँ;अदादिः}
-
-
-
-
हूँ
am
कः
कोऽन्योऽस्ति
किम्{पुं}{1;एक}
किम्{पुं}{1;एक}
-
-
कर्तृसमानाधिकरणम् 10
-
कौन
who_else
-
रुत्व-उत्व-गुण-पूर्वरुप-सन्धिः (ससजुषो रुः (8।2।66)-अतो रोरप्लुतादप्लुते (6।1।113)-आद्गुणः (6।1।87)-एङः पदान्तादति (6।1।109)) / रुत्व-उत्व-गुण-पूर्वरुप-सन्धिः (ससजुषो रुः (8।2।66)-अतो रोरप्लुतादप्लुते (6।1।113)-आद्गुणः (6।1।87)-एङः पदान्तादति (6।1।109))
GGL
अन्यः
-
अन्य{पुं}{1;एक}
अन्य{पुं}{1;एक}
-
-
विशेषणम् 9
-
दूसरा
other
अस्ति
-
अस्2{कर्तरि;लट्;प्र;एक;परस्मैपदी;असँ;अदादिः}
अस्{कर्तरि;लट्;प्र;एक;परस्मैपदी;असँ;अदादिः}
-
-
-
-
है
is
सदृशः
सदृशो
सदृश्{पुं}{1;बहु}/सदृश्{पुं}{2;बहु}/सदृश्{पुं}{5;एक}/सदृश्{पुं}{6;एक}/सदृश्{पुं}{8;बहु}/सदृश्{नपुं}{1;बहु}/सदृश्{नपुं}{2;बहु}/सदृश्{नपुं}{5;एक}/सदृश्{नपुं}{6;एक}/सदृश्{नपुं}{8;बहु}/सदृश{पुं}{1;एक}
सदृश{पुं}{1;एक}
-
-
कर्ता 10
-
समान
like
-
रुत्व-उत्व-गुण-सन्धिः (ससजुषो रुः (8।2।66)-हशि च (6।1।114)-आद्गुणः (6।1।87))
LLG
मया
मया
अस्मद्{3;एक}
अस्मद्{3;एक}
-
-
उपपदसम्बन्धः 7
-
मेरे
me
-
-
LG
यक्ष्ये
यक्ष्ये
यक्ष्य{पुं}{7;एक}/यक्ष्य{नपुं}{1;द्वि}/यक्ष्य{नपुं}{2;द्वि}/यक्ष्य{नपुं}{7;एक}/यक्ष्य{नपुं}{8;द्वि}/यक्ष्या{स्त्री}{1;द्वि}/यक्ष्या{स्त्री}{2;द्वि}/यक्ष्या{स्त्री}{8;एक}/यक्ष्या{स्त्री}{8;द्वि}/यज्1{कर्तरि;लृट्;उ;एक;आत्मनेपदी;यजँ;भ्वादिः}/यज्1{कर्मणि;लृट्;उ;एक;आत्मनेपदी;यजँ;भ्वादिः}/यक्ष्1{कर्मणि;लट्;उ;एक;आत्मनेपदी;यक्षँ;चुरादिः}
यज्{कर्तरि;लृट्;उ;एक;आत्मनेपदी;यजँ;भ्वादिः}
-
-
समुच्चितम् 15
-
यज्ञ_करूँगा
shall_sacrifice
-
-
GG
दास्यामि
दास्यामि
दा1{कर्तरि;लृट्;उ;एक;परस्मैपदी;दाण्;भ्वादिः}/दा2{कर्तरि;लृट्;उ;एक;परस्मैपदी;दाप्;अदादिः}/दा3{कर्तरि;लृट्;उ;एक;परस्मैपदी;डुदाञ्;जुहोत्यादिः}/दो1{कर्तरि;लृट्;उ;एक;परस्मैपदी;दो;दिवादिः}/दै1{कर्तरि;लृट्;उ;एक;परस्मैपदी;दैप्;भ्वादिः}
दा{कर्तरि;लृट्;उ;एक;परस्मैपदी;डुदाञ्;जुहोत्यादिः}
-
-
समुच्चितम् 15
-
दान_दूँगा
shall_give_charity
-
-
GGL
मोदिष्ये
मोदिष्य
मुद्1{कर्तरि;लृट्;उ;एक;आत्मनेपदी;मुदँ;भ्वादिः}/मुद्1{भावे;लृट्;उ;एक;आत्मनेपदी;मुदँ;भ्वादिः}/मुद्2{कर्मणि;लृट्;उ;एक;आत्मनेपदी;मुदँ;चुरादिः}
मुद्{कर्तरि;लृट्;उ;एक;आत्मनेपदी;मुदँ;भ्वादिः}
-
-
समुच्चितम् 15
-
आमोद-प्रमोद_करूँगा
shall_rejoice
-
यान्तवान्त-लोप-सन्धिः (एचोऽयवायावः (6।1।78)-लोपः शाकल्यस्य (8।3।19))
GGL
इति
इत्यज्ञानविमोहिताः
इति{अव्य}
इति{अव्य}
-
-
अनुयोगी 22
-
इस_प्रकार
thus
-
यण्-सन्धिः (इको यणचि (6।1।77))
GGGLGGLG
अ-ज्ञान-विमोहिताः
-
अज्ञान-विमोहिताः
विमोहित{पुं}{1;बहु}
<<न-ज्ञान>Tn-विमोहिताः>T3
न ज्ञानम् = अज्ञानम्, अज्ञानेन विमोहितः = अज्ञानविमोहितः ते अज्ञानविमोहिताः
विशेषणम् 22
-
अज्ञान_से_मोहित_रहनेवाले
deluded_by_ignorance
अन्-एक-चित्त-विभ्रान्ताः
अनेकचित्तविभ्रान्ता
अनेक-चित्त-विभ्रान्ताः
अनेक-विभ्रान्त{पुं}{1;बहु}
<<<न-एक>Tn-चित्त>Km-विभ्रान्ताः>T3
न एकम् = अनेकम्, अनेकेषु विषयेषु चित्तम् = अनेकचित्तम्, अनेकचित्तैः विभ्रान्तः = अनेकचित्तविभ्रान्तः ते अनेकचित्तविभ्रान्ताः
विशेषणम् 22
-
अनेक_प्रकार_से_भ्रमित_चित्तवाले
perplexed_by_numerous_anxieties
-
रुत्व-यत्व-लोप-सन्धिः (ससजुषो रुः (8।2।66)-भोभगोअघो अपूर्वस्य योऽशि (8।3।17)-हलि सर्वेषाम् (8।3।22))
LGLGLGGG
मोह-जाल-समावृताः
मोहजालसमावृताः
मोह-जाल-समावृत{पुं}{1;बहु}/समावृत{पुं}{8;बहु}/समावृता{स्त्री}{1;बहु}/समावृता{स्त्री}{2;बहु}/समावृता{स्त्री}{8;बहु}
मोह-समावृत{पुं}{1;बहु}
<<मोह-जाल>K6-समावृताः>T3
मोहः एव जालः = मोहजालः, मोहजालैः समावृतः = मोहजालसमावृतः ते मोहजालसमावृताः
विशेषणम् 22
-
मोहरूप_जाल_से_समावृत
surrounded_by_a_network_of_illusions
-
-
GLGLGGLG
प्रसक्ताः
प्रसक्ताः
प्रसक्त{पुं}{1;बहु}/प्रसक्त{पुं}{8;बहु}/प्रसक्ता{स्त्री}{1;बहु}/प्रसक्ता{स्त्री}{2;बहु}/प्रसक्ता{स्त्री}{8;बहु}
प्र_सच्{कृत्_प्रत्ययः:क्त;प्र_षचँ;भ्वादिः;पुं}{1;बहु}
-
-
विशेषणम् 22
-
अत्यन्त_आसक्त
attached
प्र अधिकं सक्ताः प्रसक्ताः
-
LGG
काम-भोगेषु
कामभोगेषु
काम-भोग{पुं}{7;बहु}/भोग{नपुं}{7;बहु}
भोग{पुं}{7;बहु}
<काम-भोगेषु>T6
कामानां भोगः = कामभोगः तेषु कामभोगेषु
अधिकरणम् 21
-
विषयभोगों_में
in_sense_gratification
-
-
GLGGL
पतन्ति
पतन्ति
पतत्{नपुं}{1;बहु}/पतत्{नपुं}{2;बहु}/पतत्{नपुं}{8;बहु}/पतन्ती{स्त्री}{8;एक}/पत्1{कर्तरि;लट्;प्र;बहु;परस्मैपदी;पतॢँ;भ्वादिः}
पत्{कर्तरि;लट्;प्र;बहु;परस्मैपदी;पतॢँ;भ्वादिः}
-
-
-
-
गिरते_हैं
glides_down
-
-
LGL
नरके
नरकेऽशुचौ
नरक{पुं}{7;एक}/नरक{नपुं}{1;द्वि}/नरक{नपुं}{2;द्वि}/नरक{नपुं}{7;एक}/नरक{नपुं}{8;द्वि}
नरक{पुं}{7;एक}
-
-
अधिकरणम् 25
-
नरक_में
into_hell
-
पूर्वरूप-सन्धिः (एङः पदान्तादति (6।1।109))
LLGLG
अ-शुचौ
-
अशुचि{पुं}{7;एक}/अशुचि{स्त्री}{7;एक}
शुचि{पुं}{7;एक}
<न-शुचौ>Tn
न शुचिः = अशुचिः तस्याम् अशुचौ
विशेषणम् 24
-
महान्_अपवित्र
unclean