6.12.Aसमम्
6.12.Bसमं
6.12.Cसमम्{अव्य}/सम{पुं}{2;एक}/सम{नपुं}{1;एक}/सम{नपुं}{2;एक}/सम{पुं}{2;एक}
6.12.Dसम{नपुं}{1;एक}
6.12.E-
6.12.F-
6.12.Gविशेषणम् 3
6.12.H-
6.12.Iसमान
6.12.Jstraight
6.12.K-
6.12.L-
6.12.MGG
अ-चलम्
-
अ-चल{पुं}{2;एक}/चल{नपुं}{1;एक}/चल{नपुं}{2;एक}
अचल{नपुं}{2;एक}
<न-चलम्>Tn
न चलम् = अचलम्
विशेषणम् 3
-
अचल
unmoved
काय-शिरः-ग्रीवम्
कायशिरोग्रीवं
काय-शिरस्-ग्रीव{पुं}{2;एक}
काय-शिरस्-ग्रीव{पुं}{2;एक}
<काय-शिरः-ग्रीवम्>Ds
कायम् च शिरः च ग्रीवा च = कायशिरःग्रीवम्
कर्म 4
-
काया_सिर_और_गले_को
body,_head_and_neck_
-
-
GLLGGG
धारयन्
धारयन्नचलं
धारयन्
धृ_णिच्{कृत्_प्रत्ययः:शतृ;धृञ्_णिच्;भ्वादिः;पुं}{1;एक}
-
-
समुच्चितम् 8
-
धारण_करके
holding
-
ङमुडागम-सन्धिः (ङमो ह्रस्वादचि ङमुण्नित्यम् (8।3।32))
GLGLLG
स्थिरः
स्थिरः
स्थिर{पुं}{1;एक}
स्थिर{पुं}{2;एक}
-
-
समुच्चितम् 8
-
स्थिर_होकर
still
-
-
LG
दिशः
दिशश्चानवलोकयन्
दिश्{स्त्री}{1;बहु}/दिश्{स्त्री}{2;बहु}/दिश्{स्त्री}{5;एक}/दिश्{स्त्री}{6;एक}
दिश्{स्त्री}{2;बहु}
-
-
कर्म 7
-
दिशाओं_को
all_sides
-
सत्व-श्चुत्व-सन्धिः (विसर्जनीयस्य सः (8।3।34)-स्तोः श्चुना श्चुः (8।4।40)) / सवर्णदीर्घ-सन्धिः (अकः सवर्णे दीर्घः (6।1।101))
LGGLLGLL
अन्-अवलोकयन्
-
अन्-{अव्य}-अवलोकयन्
न-अव_लोक्{कृत्_प्रत्ययः:शतृ;अव_लोकृँ;चुरादिः;पुं}{1;एक}
<न-अवलोकयन्>Tn
न अवलोकयन् = अनवलोकयन्
समुच्चितम् 8
-
न_देखता_हुआ
not_seeing
च
-
च{अव्य}
च{अव्य}
-
-
समानकालः 22
-
और
also
स्वम्
स्वं
स्व{पुं}{2;एक}/स्व{नपुं}{1;एक}/स्व{नपुं}{2;एक}/स्व{पुं}{2;एक}
स्व{नपुं}{2;एक}
-
-
षष्ठीसम्बन्धः 10
-
अपनी
own
-
-
G
नासिका-अग्रम्
नासिकाग्रं
नासिका-अग्र{नपुं}{1;एक}/अग्र{नपुं}{2;एक}
नासिका-अग्र{नपुं}{2;एक}
<नासिका-अग्रं>T6
नासिकायाः अग्रं = नासिकाग्रं
कर्म 11
-
नासिका_के_अग्रभाग_पर
nose-tip
-
-
GLGG
सम्प्रेक्ष्य
सम्प्रेक्ष्य
सम्प्रेक्ष्य
सम्_प्र_ईक्ष्{कृत्_प्रत्ययः:ल्यप्;सम्_प्र_ईक्षँ;भ्वादिः}
-
-
पूर्वकालः 22
-
दृष्टि_जमाकर
looking
-
-
GGL
ब्रह्मचारि-व्रते
-
ब्रह्मचारिन्-व्रत{पुं}{7;एक}/व्रत{नपुं}{1;द्वि}/व्रत{नपुं}{2;द्वि}/व्रत{नपुं}{7;एक}
ब्रह्मचारिन्-व्रत{पुं}{7;एक}
<ब्रह्मचारिन्-व्रते>T6
ब्रह्मचारिणः व्रतम् = ब्रह्मचारिव्रतम् तस्मिन् ब्रह्मचारिव्रते
अधिकरणम् 13
-
ब्रह्मचारी_के_व्रत_में
in_the_vow_of_celibacy
स्थितः
स्थितः
स्थित{पुं}{1;एक}
स्था{कृत्_प्रत्ययः:क्त;ष्ठा;भ्वादिः;पुं}{1;एक}
-
-
विशेषणम् 16
-
स्थित
situated
-
-
LG
विगत-भीः
विगतभीर्ब्रह्मचारिव्रते
विगत-भी{स्त्री}{1;एक}
विगत-भी{पुं}{1;एक}
<विगत-भीः>Bs5
विगता भीः यस्मात् सः = विगतभीः
विशेषणम् 16
-
भयरहित
devoid_of_fear
-
रेफ-सन्धिः (ससजुषो रुः (8।2।66))
LLLGGLGGLG
प्रशान्त-आत्मा
प्रशान्तात्मा
प्रशान्त-आत्मन्{पुं}{1;एक}
प्रशान्त-आत्मन्{पुं}{1;एक}
<प्रशान्त-आत्मा>Bs6
प्रशान्तः आत्मा यस्य सः = प्रशान्तात्मा
विशेषणम् 16
-
भलीभाँति_शान्त_अन्तःकरणवाला
unagitated_mind
-
-
LGGG
युक्तः
युक्त
युक्त{पुं}{1;एक}
युज्{कृत्_प्रत्ययः:क्त;युजिँर्;रुधादिः;पुं}{1;एक}
-
-
कर्ता 22
-
सावधान_योगी
the_actual_yogi
-
रुत्व-यत्व-लोप-सन्धिः (ससजुषो रुः (8।2।66)-भोभगोअघो अपूर्वस्य योऽशि (8।3।17)-लोपः शाकल्यस्य (8।3।19))
GL
मनः
मनः
मनस्{नपुं}{1;एक}/मनस्{नपुं}{2;एक}
मनस्{नपुं}{2;एक}
-
-
कर्म 18
-
मन_को
mind
-
-
LG
संयम्य
संयम्य
सम्_यम्1{कृत्_प्रत्ययः:ल्यप्;यमोँ;भ्वादिः}/सम्_यम्2{कृत्_प्रत्ययः:ल्यप्;यमँ;भ्वादिः}/सम्_यम्3{कृत्_प्रत्ययः:ल्यप्;यमँ;चुरादिः}
सम्_यम्{कृत्_प्रत्ययः:ल्यप्;सम्_यमोँ;भ्वादिः}
-
-
पूर्वकालः 22
-
रोककर
completely_subduing
-
-
GGL
मत्-चित्तः
मच्चित्तो
अस्मद्-चित्त{पुं}{1;एक}
अस्मद्-चित्त{पुं}{1;एक}
<अस्मत्-चित्तः>Bs6
मयि चित्तम् यस्य सः = मच्चित्तः
समुच्चितम् 20
-
मुझमें_चित्तवाला
concentrated_upon_me
-
रुत्व-उत्व-गुण-सन्धिः (ससजुषो रुः (8।2।66)-हशि च (6।1।114)-आद्गुणः (6।1।87))
GGG
(च)
-
(च{अव्य})
(च){अव्य}
-
-
कर्तृसमानाधिकरणम् 22
-
(और)
and
मत्-परः
मत्परः
अस्मद्-पर{पुं}{1;एक}/पर{पुं}{1;एक}
अस्मद्-पर{पुं}{1;एक}
<अस्मत्-परः>Bs6
अहं परः यस्य = मत्परः
समुच्चितम् 20
-
मेरे_परायण_होकर
taking_me_as_the_ultimate_goal
-
-
GLG
आसीत
आसीत
आस्1{कर्तरि;विधिलिङ्;प्र;एक;आत्मनेपदी;आसँ;अदादिः}
आस्{कर्तरि;विधिलिङ्;प्र;एक;आत्मनेपदी;आसँ;अदादिः}
-
-
-
-
स्थित_होवे
being_so
-
-
GGL