5.8.A	न
5.8.B	नैव
5.8.C	न{अव्य}
5.8.D	न{अव्य}
5.8.E	-
5.8.F	-
5.8.G	सम्बन्धः 30
5.8.H	-
5.8.I	नहीं
5.8.J	never
5.8.K	-
5.8.L	वृद्धि-सन्धिः (वृद्धिरेचि (6।1।88))
5.8.M	GL

एव

एव{अव्य}

सम्बन्धः 23

निःसन्देह

certainly

किञ्चित्

किञ्चित्करोमीति

किञ्चित्{अव्य}/किञ्चित्{नपुं}{1;एक}/किञ्चित्{नपुं}{2;एक}

किञ्चित्{नपुं}{2;एक}

कर्म 30

कुछ_भी

anything

चर्त्व-सन्धिः (खरि च (8।4।55)) / सवर्णदीर्घ-सन्धिः (अकः सवर्णे दीर्घः (6।1।101))

GGLGGL

करोमि

कृ3{कर्तरि;लट्;उ;एक;परस्मैपदी;डुकृञ्;तनादिः}

कृ{कर्तरि;लट्;उ;एक;परस्मैपदी;डुकृञ्;तनादिः}

करता_हूँ

इति

इति{अव्य}

सम्बन्धः 26

ऐसा

thus

युक्तः

युक्तो

युक्त{पुं}{1;एक}

विशेषणम् 3

युक्त

engaged_in_the_divine_consciousness

रुत्व-उत्व-गुण-सन्धिः (ससजुषो रुः (8।2।66)-हशि च (6।1।114)-आद्गुणः (6।1।87))

मन्येत

मन्1{कर्मणि;विधिलिङ्;प्र;एक;आत्मनेपदी;मनँ;दिवादिः}/मन्2{कर्मणि;विधिलिङ्;प्र;एक;आत्मनेपदी;मनुँ;तनादिः}

मन्{कर्तरि;विधिलिङ्;प्र;एक;आत्मनेपदी;मनँ;दिवादिः}

माने

thinks

GGL

तत्त्व-वित्

तत्त्ववित्

तत्त्वविद्{नपुं}{1;एक}

तत्त्वविद्{पुं}{1;एक}

<तत्त्व-वित्>U

तत्वं वेत्तीति = तत्त्ववित्

विशेषणम् 3

तत्त्व_को_जाननेवाला

one_who_knows_the_truth

GLL

पश्यन्

पश्यञ्शृण्वन्स्पृशञ्जिघ्रन्नश्नन्गच्छन्स्वपञ्श्वसन्

पश्यत्{पुं}{1;एक}

दृश्{कृत्_प्रत्ययः:शतृ;दृशिँर्;भ्वादिः;पुं}{1;एक}

समुच्चितम् 16

देखता_हुआ

seeing

श्चुत्व-सन्धिः (स्तोः श्चुना श्चुः (8।4।40)) / श्चुत्व-सन्धिः (स्तोः श्चुना श्चुः (8।4।40)) / ङमुडागम-सन्धिः (ङमो ह्रस्वादचि ङमुण्नित्यम् (8।3।32)) / श्चुत्व-सन्धिः (स्तोः श्चुना श्चुः (8।4।40))

GGGGLGGGGGGGLGLL

शृण्वन्

शृण्वत्{पुं}{1;एक}

श्रु{कृत्_प्रत्ययः:शतृ;श्रु;भ्वादिः;पुं}{1;एक}

समुच्चितम् 16

सुनता_हुआ

hearing

*स्पृशन्

स्पृशत्{पुं}{1;एक}

स्पृश्{कृत्_प्रत्ययः:शतृ;स्पृशँ;तुदादिः;पुं}{1;एक}

समुच्चितम् 16

स्पर्श_करता_हुआ

touching

जिघ्रन्

जिघ्रत्{पुं}{1;एक}

घ्रा{कृत्_प्रत्ययः:शतृ;घ्रा;भ्वादिः;पुं}{1;एक}

समुच्चितम् 16

सूँघता_हुआ

smelling

अश्नन्

अश्नत्{पुं}{1;एक}

अश्{कृत्_प्रत्ययः:शतृ;अशँ;क्र्यादिः;पुं}{1;एक}

समुच्चितम् 16

भोजन_करता_हुआ

eating

गच्छन्

गच्छत्{पुं}{1;एक}

गम्{कृत्_प्रत्ययः:शतृ;गमॢँ;भ्वादिः;पुं}{1;एक}

समुच्चितम् 16

गमन_करता_हुआ

going

स्वपन्

स्वपत्{पुं}{1;एक}

स्वप्{कृत्_प्रत्ययः:शतृ;ञिष्वपँ;अदादिः;पुं}{1;एक}

समुच्चितम् 16

सोता_हुआ

dreaming

श्वसन्

श्वसत्{पुं}{1;एक}

श्वस्{कृत्_प्रत्ययः:शतृ;श्वसँ;अदादिः;पुं}{1;एक}

समुच्चितम् 16

श्वास_लेता_हुआ

breathing

प्रलपन्

प्रलपन्विसृजन्गृह्णन्नुन्मिषन्निमिषन्नपि

प्रलपन्

प्र_लप्{कृत्_प्रत्ययः:शतृ;प्र_लपँ;भ्वादिः;पुं}{1;एक}

समुच्चितम् 16

बोलता_हुआ

talking

ङमुडागम-सन्धिः (ङमो ह्रस्वादचि ङमुण्नित्यम् (8।3।32)) / ङमुडागम-सन्धिः (ङमो ह्रस्वादचि ङमुण्नित्यम् (8।3।32))

LLGLLGGGGLGGLGLL

विसृजन्

वि_सृज्{कृत्_प्रत्ययः:शतृ;वि_सृजँ;तुदादिः;पुं}{1;एक}

समुच्चितम् 16

त्याग_करता_हुआ

giving_up

*गृह्णन्

गृह्णन्

ग्रह्{कृत्_प्रत्ययः:शतृ;ग्रहँ;क्र्यादिः;पुं}{1;एक}

समुच्चितम् 16

ग्रहण_करता_हुआ

accepting

उन्मिषन्

उत्_मिष्{कृत्_प्रत्ययः:शतृ;उत्_मिषुँ;भ्वादिः;पुं}{1;एक}

समुच्चितम् 16

आँखों_को_खोलता

opening

निमिषन्

नि_मिष्{कृत्_प्रत्ययः:शतृ;नि_मिषुँ;भ्वादिः;पुं}{1;एक}

समुच्चितम् 16

मूँदता_हुआ

closing

अपि

अपि{अव्य}

सम्बन्धः 17

भी

in_spite_of

इन्द्रियाणि

इन्द्रियाणीन्द्रियस्यार्थेषु

इन्द्रिय{नपुं}{1;बहु}/इन्द्रिय{नपुं}{2;बहु}

इन्द्रिय{नपुं}{1;बहु}

कर्म 21

सब_इन्द्रियाँ

the_senses

सवर्णदीर्घ-सन्धिः (अकः सवर्णे दीर्घः (6।1।101))

GLGGLGGGL

इन्द्रिय-अर्थेषु

इन्द्रियार्थ{पुं}{7;बहु}

<इन्द्रिय-अर्थेषु>T6

इन्द्रियाणां अर्थाः = इन्द्रियार्थाः तेषु इन्द्रियार्थेषु

अधिकरणम् 21

इन्द्रिय_के_अर्थों_में

in_sense_gratification

वर्तन्ते

वर्तन्त

वृत्1{कर्तरि;लट्;प्र;बहु;आत्मनेपदी;वृतुँ;भ्वादिः}

वृत्{कर्तरि;लट्;प्र;बहु;आत्मनेपदी;वृतुँ;भ्वादिः}

प्रतियोगी 22

बरत_रही_हैं

let_them_be_so_engaged

यान्तवान्त-सन्धिः-लोप-सन्धिः (एचोऽयवायावः (6।1।78)-लोपः शाकल्यस्य (8।3।19))

GGL

इति

इति{अव्य}

अनुयोगी 23

इस_प्रकार

thus

धारयन्

धृ_णिच्{कृत्_प्रत्ययः:शतृ;धृञ्_णिच्;भ्वादिः;पुं}{1;एक}

समानकालः 26

समझकर

considering

GLL