2.42.A	पार्थ
2.42.B	पार्थ
2.42.C	पार्थ{पुं}{8;एक}
2.42.D	पार्थ{पुं}{8;एक}
2.42.E	-
2.42.F	-
2.42.G	सम्बोध्यः 20
2.42.H	-
2.42.I	हे_अर्जुन
2.42.J	O_son_of_Prtha
2.42.K	-
2.42.L	-
2.42.M	GL

काम-आत्मानः

कामात्मानः

काम-आत्मन्{पुं}{1;बहु}

<काम-आत्मनः>Bs6

कामेषु आत्मा यस्य सः = कामात्मा तान् कामात्मनः

समुच्चितम् 5

जो_भोगों_में_तन्मय_हो_रहे_हैं

who_are_full_of_worldly_desires

GGGG

वेद-वाद-रताः

वेदवादरताः

वेद-वाद-रत{पुं}{1;बहु}

<<वेद-वाद>T6-रताः>T7

वेदानां वादः = वेदवादः, वेदवादे रतः = वेदवादरतः ते वेदवादरताः

समुच्चितम् 5

जो_कर्मफल_के_प्रशंसक_वेद-वाक्यों_में_ही_प्रीति_रखते_हैं

who_are_devoted_to_the_letter_of_the_Vedas

GLGLLG

स्वर्ग-पराः

स्वर्गपरा

स्वर्ग-पर{पुं}{1;बहु}/पर{पुं}{1;बहु}/परा{स्त्री}{1;बहु}/परा{स्त्री}{2;बहु}/परा{स्त्री}{1;बहु}/परा{स्त्री}{2;बहु}

स्वर्ग-पर{पुं}{1;बहु}

<स्वर्ग-पराः>Bs6

स्वर्गः परः येषां ते = स्वर्गपराः

समुच्चितम् 5

जिनकी_बुद्धि_में_स्वर्ग_ही_परम_प्राप्य_वस्तु_है

who_look_upon_heaven_as_the_supreme_goal

रुत्व-यत्व-लोप-सन्धिः (ससजुषो रुः (8।2।66)-भोभगोअघो अपूर्वस्य योऽशि (8।3।17)-हलि सर्वेषाम् (8।3।22))

GLLG

(च)

(च{अव्य})

(च){अव्य}

कर्ता 8

(और)

and

अन्यत्

अन्यत्{अव्य}/अन्य{नपुं}{1;एक}/अन्य{नपुं}{2;एक}

अन्य{नपुं}{1;एक}

समुच्चितम् 5

दूसरी

who_argue_that_there_is_nothing_beyond_heaven

न

नान्यदस्तीति

न{अव्य}

सम्बन्धः 8

नहीं

not

सवर्णदीर्घ-सन्धिः (अकः सवर्णे दीर्घः (6।1।101)) / जश्त्व-सन्धिः (झलां जशोऽन्ते (8।2।39)) / सवर्णदीर्घ-सन्धिः (अकः सवर्णे दीर्घः (6।1।101))

GLGGL

अस्ति

अस्2{कर्तरि;लट्;प्र;एक;परस्मैपदी;असँ;अदादिः}

अस्{कर्तरि;लट्;प्र;एक;परस्मैपदी;असँ;अदादिः}

प्रतियोगी 9

है

इति

इति{अव्य}

अनुयोगी 20

ऐसा

thus

वादिनः

वादि{नपुं}{5;एक}/वादि{नपुं}{6;एक}/वादिन्{पुं}{1;बहु}/वादिन्{पुं}{2;बहु}/वादिन्{पुं}{5;एक}/वादिन्{पुं}{6;एक}

वादिन्{पुं}{1;बहु}

विशेषणम् 11

कहनेवाले

advocating

GLG

अ-विपश्चितः

अविपश्चित्{पुं}{1;बहु}/अविपश्चित्{पुं}{2;बहु}/अविपश्चित्{पुं}{5;एक}/अविपश्चित्{पुं}{6;एक}/अविपश्चित्{नपुं}{5;एक}/अविपश्चित्{नपुं}{6;एक}

अ-विपश्चित्{पुं}{1;बहु}

<न-विपश्चितः>Tn

न विपश्चित् = अविपश्चित् ते अविपश्चितः

कर्ता 20

वे_अविवेकीजन

thoughtless_men

भोग-ऐश्वर्य-गतिम्

भोगैश्वर्यगतिं

भोग-ऐश्वर्य-गति{स्त्री}{2;एक}

<<भोग-ऐश्वर्य>Di-गतिम्>T6

भोगश्च ऐश्वर्यम् च इति = भोगैश्वर्ये, भोगैश्वर्ययोः गतिः = भोगैश्वर्यगतिः ताम् भोगैश्वर्यगतिम्

प्रतियोगी 13

भोग_तथा_ऐश्वर्य_की_प्राप्ति

attainment_of_worldly_pleasure_and_power

GGGLLG

प्रति

प्रति{अव्य}

अनुयोगी 19

के_लिए

towards

क्रिया-विशेष-बहुलाम्

क्रियाविशेषबहुलां

क्रिया-विशेष-बहुला{स्त्री}{2;एक}

<<क्रिया-विशेष>T7-बहुलाम्>Bs7

क्रियाणां विशेषाः = क्रियाविशेषाः, क्रियाविशेषैः बहुलाः यस्यां सा = क्रियाविशेषबहुला तां क्रियाविशेषबहुलाम्

विशेषणम् 19

नाना_प्रकार_की_बहुत-सी_क्रियाओं_को_वर्णन_करनेवाली

various_specialized_rituals

LGLGLLLG

जन्म-कर्म-फल-प्रदाम्

जन्मकर्मफलप्रदाम्

जन्मन्-कर्मन्-फल-प्रदा{स्त्री}{2;एक}

<<जन्म-<कर्म-फल>T6>K6-प्रदाम्>U

कर्मणः फलं = कर्मफलं, जन्म एव कर्मफलं = जन्मकर्मफलं, जन्मकर्मफलं तत् प्रददाति इति = जन्मकर्मफलप्रदा तां जन्मकर्मफलप्रदाम्

विशेषणम् 19

जन्मरूप_कर्म_फल_देनेवाली

resulting_in_rebirth_as_their_fruit

GLGLLGLG

याम्

यामिमां

यद्{स्त्री}{2;एक}

विशेषणम् 17

जिस

which

GGG

इमाम्

इदम्{स्त्री}{2;एक}

विशेषणम् 18

इस_प्रकार_की

such

पुष्पिताम्

पुष्पितां

पुष्पिता{स्त्री}{2;एक}/पुष्पिता{स्त्री}{2;एक}

पुष्पिता{स्त्री}{2;एक}

विशेषणम् 19

शोभायुक्त

flowery

GLG

वाचम्

वाचं

वाच्{स्त्री}{2;एक}/वाच{पुं}{2;एक}

वाच्{स्त्री}{2;एक}

कर्म 20

वाणी_को

speech

प्रवदन्ति

प्रवदन्त्यविपश्चितः

प्र_वद्1{कर्तरि;लट्;प्र;बहु;परस्मैपदी;वदँ;भ्वादिः}

प्र_वद्{कर्तरि;लट्;प्र;बहु;परस्मैपदी;प्र_वदँ;भ्वादिः}

कहा_करते_हैं

utter

यण्-सन्धिः (इको यणचि (6।1।77))

LLGLLGLG

तया

तयापहृतचेतसाम्

तद्{स्त्री}{3;एक}

कर्ता 28

उस_वाणी_द्वारा

by_such_words

सवर्णदीर्घ-सन्धिः (अकः सवर्णे दीर्घः (6।1।101))

LGLLLGLG

अपहृत-चेतसाम्

अपहृत-चेतस्{नपुं}{6;बहु}

अपहृत-चेतस्{पुं}{6;बहु}

<अपहृत-चेतसाम्>Bs6

अपहृतम् चेतः यस्य सः = अपहृतचेताः तेषाम् अपहृतचेतसाम्

षष्ठीसम्बन्धः 25

जिनका_चित्त_हर_लिया_गया_है

whose_minds_are_carried_away

भोग-ऐश्वर्य-प्रसक्तानाम्

भोगैश्वर्यप्रसक्तानां

भोग-ऐश्वर्य-प्रसक्त{पुं}{6;बहु}/प्रसक्त{नपुं}{6;बहु}/प्रसक्ता{स्त्री}{6;बहु}

भोग-ऐश्वर्य-प्रसक्त{पुं}{6;बहु}

<<भोग-ऐश्वर्य>Di-प्रसक्तानाम्>T7

भोगश्च ऐश्वर्यं च = भोगैश्वर्ये, भोगैश्वर्ययोः प्रसक्ताः = भोगैश्वर्यप्रसक्ताः तेषां भोगैश्वर्यप्रसक्तानाम्

षष्ठीसम्बन्धः 25

जो_भोग_और_ऐश्वर्य_में_अत्यन्त_आसक्त_हैं

who_are_deeply_attached_to_pleasures_and_worldly_power

GGGGLGGG

व्यवसाय-आत्मिका

व्यवसायात्मिका

व्यवसाय-आत्मिका{स्त्री}{1;एक}

<व्यवसाय-आत्मिका>Bs6

व्यवसायः आत्मिका यस्याः सा = व्यवसायात्मिका

विशेषणम् 25

निश्चयात्मिका

the_determinate

LLGGLG

बुद्धिः

बुद्धि{स्त्री}{1;एक}

कर्म 28

बुद्धि

intellect

समाधौ

समाधि{पुं}{7;एक}

अधिकरणम् 28

परमात्मा_में

concentrated_on_God

समाध्यर्थं समाधिः मनः तस्मिन् समाधौ

GGG

न

न{अव्य}

सम्बन्धः 28

नहीं

cannot

विधीयते

वि_धी1{कर्तरि;लट्;प्र;एक;आत्मनेपदी;धीङ्;दिवादिः}/वि_धी1{कर्मणि;लट्;प्र;एक;आत्मनेपदी;धीङ्;दिवादिः}/वि_धे1{कर्मणि;लट्;प्र;एक;आत्मनेपदी;धेट्;भ्वादिः}

वि_धी{कर्तरि;लट्;प्र;एक;आत्मनेपदी;वि_धीङ्;दिवादिः}

होती

attain

LGLG