2.15.Aपुरुष-ऋषभ
2.15.Bपुरुषर्षभ
2.15.Cपुरुषर्षभ{पुं}{8;एक}
2.15.Dपुरुषर्षभ{पुं}{8;एक}
2.15.E<पुरुष-ऋषभ>K5
2.15.Fपुरुषः ऋषभः इव = पुरुषर्षभः सम्बोधने पुरुषर्षभ
2.15.Gसम्बोध्यः 9
2.15.H-
2.15.Iहे_पुरुषश्रेष्ठ
2.15.JO_best_among_men
2.15.Kपुरुषाणां पुरुषेषु वा ऋषभः पुरुषर्षभः
2.15.L-
2.15.MLLGLL
हि
हि
हि{अव्य}
हि{अव्य}
-
-
-
-
क्योंकि
because
-
-
L
यम्
यं
यद्{पुं}{2;एक}
यद्{पुं}{2;एक}
-
-
विशेषणम् 6
-
जिस
to_whom
-
-
G
सम-दुःख-सुखम्
समदुःखसुखं
सम-दुःख-सुखम्{अव्य}/सुख{पुं}{2;एक}/सुख{नपुं}{1;एक}/सुख{नपुं}{2;एक}
सम-दुःख-सुख{पुं}{2;एक}
<सम-<दुःख-सुखम्>Di>Bs6
दुःखं च सुखं च दुःखसुखे, समे दुःखसुखे यस्य सः = समदुःखसुखः तम् समदुःखसुखम्
विशेषणम् 6
-
दुःख-सुख_को_समान_समझनेवाले
one_to_whom_pain_and_pleasure_are_alike
-
-
GLGLLG
धीरम्
धीरं
धीर{पुं}{2;एक}/धीर{नपुं}{1;एक}/धीर{नपुं}{2;एक}
धीर{पुं}{2;एक}
-
-
विशेषणम् 6
-
धीर
to_the_wise
-
-
GG
पुरुषम्
पुरुषं
पुरुष{पुं}{2;एक}
पुरुष{पुं}{2;एक}
-
-
कर्म 9
-
पुरुष_को
to_man
-
-
LLG
एते
-
एता{स्त्री}{1;द्वि}/एता{स्त्री}{2;द्वि}/एता{स्त्री}{8;एक}/एता{स्त्री}{8;द्वि}/एतद्{पुं}{1;बहु}/एतद्{स्त्री}{1;द्वि}/एतद्{स्त्री}{2;द्वि}/एतद्{नपुं}{1;द्वि}/एतद्{नपुं}{2;द्वि}
एतद्{नपुं}{2;द्वि}
-
-
कर्ता 9
-
ये
these
न{अव्य}
{अव्य}
-
-
सम्बन्धः 9
-
नहीं
not
-
-
L
व्यथयन्ति
व्यथयन्त्येते
व्यथ्1_णिच्{कर्तरि;लट्;प्र;बहु;परस्मैपदी;व्यथँ;भ्वादिः}
व्यथ्_णिच्{कर्तरि;लट्;प्र;बहु;परस्मैपदी;व्यथँ_णिच्;भ्वादिः}
-
-
-
-
व्याकुल_करते
is_tormented
-
यण्-सन्धिः (इको यणचि (6।1।77))
LLGGG
सः
सोऽमृतत्वाय
तद्{पुं}{1;एक}
तद्{पुं}{1;एक}
-
-
कर्ता 12
-
वह
he
-
रुत्व-उत्व-गुण-पूर्वरुप-सन्धिः (ससजुषो रुः (8।2।66)-अतो रोरप्लुतादप्लुते (6।1।113)-आद्गुणः (6।1।87)-एङः पदान्तादति (6।1।109))
GLGGL
अमृतत्वाय
-
अमृतत्व{नपुं}{4;एक}
अमृतत्व{नपुं}{4;एक}
-
-
प्रयोजनम् 12
-
मोक्ष_के
for_immortality
अमृतः मुक्तः तस्य भावः अमृतत्वं तस्मै
कल्पते
कल्पते
कल्पता{स्त्री}{1;द्वि}/कल्पता{स्त्री}{2;द्वि}/कल्पता{स्त्री}{8;एक}/कल्पता{स्त्री}{8;द्वि}/कृप्1{कर्तरि;लट्;प्र;एक;आत्मनेपदी;कृपूँ;भ्वादिः}
कृप्{कर्तरि;लट्;प्र;एक;आत्मनेपदी;कृपूँ;भ्वादिः}
-
-
-
-
योग्य_होता_है
becomes_eligible
-
-
GLG