18.41.Aशमः
18.41.Bशमो
18.41.Cशम{पुं}{1;एक}
18.41.Dशम{पुं}{1;एक}
18.41.E-
18.41.F-
18.41.Gसमुच्चितम् 9
18.41.H-
18.41.Iअन्तःकरण_का_निग्रह_करना
18.41.Jpeacefulness
18.41.K-
18.41.Lरुत्व-उत्व-गुण-सन्धिः (ससजुषो रुः (8।2।66)-हशि च (6।1।114)-आद्गुणः (6।1।87))
18.41.MGG
दमः
दमस्तपः
दम{पुं}{1;एक}
दम{पुं}{1;एक}
-
-
समुच्चितम् 9
-
इन्द्रियों_का_दमन_करना
self-control
-
सत्व-सन्धिः (विसर्जनीयस्य सः (8।3।34))
GGLG
तपः
-
तप{पुं}{1;एक}/तपस्{नपुं}{1;एक}/तपस्{नपुं}{2;एक}
तपस्{नपुं}{1;एक}
-
-
समुच्चितम् 9
-
धर्म_पालन_के_लिये_कष्ट_सहना
austerity
शौचम्
शौचं
शौच{नपुं}{1;एक}/शौच{नपुं}{2;एक}
शौच{नपुं}{1;एक}
-
-
समुच्चितम् 9
-
बाहर-भीतर_से_शुद्ध_रहना
purity
शुचेः भावः शौचम्
-
GG
क्षान्तिः
क्षान्तिरार्जवमेव
क्षान्ति{स्त्री}{1;एक}
क्षान्ति{स्त्री}{1;एक}
-
-
समुच्चितम् 9
-
दूसरों_के_अपराधों_को_क्षमा_करना
tolerance
-
रेफ-सन्धिः (ससजुषो रुः (8।2।66))
GLGLGGL
आर्जवम्
-
आर्जव{नपुं}{1;एक}/आर्जव{नपुं}{2;एक}
आर्जव{नपुं}{1;एक}
-
-
समुच्चितम् 9
-
मन_इन्द्रिय_और_शरीर_को_सरल_रखना
honesty
ऋजोः भावः आर्जवम्
एव
-
एव{अव्य}
एव{अव्य}
-
-
सम्बन्धः 10
-
ही
certainly
च
च
च{अव्य}
च{अव्य}
-
-
कर्तृसमानाधिकरणम् 14
-
और
and
-
-
L
ज्ञानम्
ज्ञानं
ज्ञान{नपुं}{1;एक}/ज्ञान{नपुं}{2;एक}
ज्ञान{नपुं}{1;एक}
-
-
समुच्चितम् 9
-
वेद-शास्त्रों_का_अध्ययन-अध्यापन_करना
knowledge
-
-
GG
वि-ज्ञानम्
विज्ञानमास्तिक्यं
विज्ञान{नपुं}{1;एक}/विज्ञान{नपुं}{2;एक}
विज्ञान{नपुं}{1;एक}
<वि-ज्ञानम्>Tp
विशिष्टं ज्ञानम् = विज्ञानम्
समुच्चितम् 9
-
परमात्मा_के_तत्त्व_का_अनुभव_करना
wisdom
-
-
GGGGGG
आस्तिक्यम्
-
आस्तिक्य{नपुं}{1;एक}/आस्तिक्य{नपुं}{2;एक}
आस्तिक्य{नपुं}{1;एक}
-
-
समुच्चितम् 9
-
वेद_शास्त्र_ईश्वर_और_परलोक_आदि_में_श्रद्धा_रखना
religiousness
अस्ति इति मतिः यस्य सः आस्तिकः तस्य भावः आस्तिक्यम्
ब्रह्म-कर्म
ब्रह्मकर्म
ब्रह्मकर्मन्{नपुं}{1;एक}/ब्रह्मकर्मन्{नपुं}{2;एक}
कर्मन्{नपुं}{1;एक}
<ब्रह्म-कर्म>T6
ब्रह्मणः कर्म = ब्रह्मकर्म
कर्ता 14
-
ब्राह्मण_कर्म
duty_of_a_brahmana
-
-
GLGL
स्व-भाव-जम्
स्वभावजम्
स्वभावज{पुं}{2;एक}/स्वभावज{नपुं}{1;एक}/स्वभावज{नपुं}{2;एक}
ज{नपुं}{1;एक}
<<स्व-भाव>T6-जम्>U
स्वस्य भावः = स्वभावः, स्वभावात् जायते = स्वभावजम्
विशेषणम् 13
-
स्वाभाविक
born_of_his_own_nature
-
-
LGLL