15.3.Aन
15.3.Bन
15.3.Cन{अव्य}
15.3.Dन{अव्य}
15.3.E-
15.3.F-
15.3.Gसम्बन्धः 6
15.3.H-
15.3.Iनहीं
15.3.Jnot
15.3.K-
15.3.L-
15.3.ML
रूपम्
रूपमस्येह
रूप{नपुं}{1;एक}/रूप{नपुं}{2;एक}
रूप{नपुं}{1;एक}
-
-
कर्ता 6
-
स्वरूप
form
-
गुण-सन्धिः (आद्गुणः (6।1।87))
GGGGL
अस्य
-
इदम्{पुं}{6;एक}/इदम्{नपुं}{6;एक}/अस्3{कर्तरि;लोट्;म;एक;परस्मैपदी;असुँ;दिवादिः}
इदम्{पुं}{6;एक}
-
-
षष्ठीसम्बन्धः 3
-
इसका_(संसारवृक्ष_का)
of_this_tree
इह
-
इह{अव्य}
इह{अव्य}
-
-
अधिकरणम् 6
-
यहाँ_(विचारकाल_में)
in_this
तथा
तथोपलभ्यते
तथा{अव्य}
तथा{अव्य}
-
-
क्रियाविशेषणम् 6
-
वैसा
also
-
गुण-सन्धिः (आद्गुणः (6।1।87))
LGLGLG
उपलभ्यते
-
उपलभ्यता{स्त्री}{1;द्वि}/उपलभ्यता{स्त्री}{2;द्वि}/उपलभ्यता{स्त्री}{8;एक}/उपलभ्यता{स्त्री}{8;द्वि}/उप_लभ्1{कर्मणि;लट्;प्र;एक;आत्मनेपदी;डुलभँष्;भ्वादिः}
उप_लभ्{कर्मणि;लट्;प्र;एक;आत्मनेपदी;उप_डुलभँष्;भ्वादिः}
-
-
-
-
पाया_जाता
can_be_perceived
न
नान्तो
न{अव्य}
न{अव्य}
-
-
सम्बन्धः 11
-
न
never
-
सवर्णदीर्घ-सन्धिः (अकः सवर्णे दीर्घः (6।1।101)) / रुत्व-उत्व-गुण-सन्धिः (ससजुषो रुः (8।2।66)-हशि च (6।1।114)-आद्गुणः (6।1।87))
GG
अन्तः
-
अन्तः{अव्य}/अन्त{पुं}{1;एक}
अन्त{पुं}{1;एक}
-
-
समुच्चितम् 9
-
अन्त
end
न
न
न{अव्य}
न{अव्य}
-
-
सम्बन्धः 8
-
न
never
-
-
L
च
चादिर्न
च{अव्य}
च{अव्य}
-
-
कर्ता 15
-
और
also
-
सवर्णदीर्घ-सन्धिः (अकः सवर्णे दीर्घः (6।1।101)) / रेफ-सन्धिः (ससजुषो रुः (8।2।66))
GGL
आदिः
-
आदि{पुं}{1;एक}
आदि{पुं}{1;एक}
-
-
समुच्चितम् 9
-
आदि
beginning
न
-
न{अव्य}
न{अव्य}
-
-
सम्बन्धः 14
-
न
never
च
च
च{अव्य}
च{अव्य}
-
-
-
-
तथा
also
-
-
L
सम्प्रतिष्ठा
सम्प्रतिष्ठा
सम्प्रतिष्ठा{स्त्री}{1;एक}
सम्प्रतिष्ठा{स्त्री}{1;एक}
-
-
समुच्चितम् 9
-
अच्छी_प्रकार_से_स्थिति
the_foundation
सम्यक् प्रतितिष्ठति अस्यामिति प्रतिष्ठा आश्रयः सा
-
GLGG
अश्वत्थम्
अश्वत्थमेनं
अश्वत्थ{पुं}{2;एक}
अश्वत्थ{पुं}{2;एक}
-
-
कर्म 21
-
संसाररूप_पीपल_के_वृक्ष_को
banyan_tree
-
-
GGGGG
एनम्
-
इदम्{पुं}{2;एक}
इदम्{पुं}{2;एक}
-
-
विशेषणम् 18
-
इस
this
सुविरूढ-मूलम्
सुविरूढमूलमसङ्गशस्त्रेण
सुविरूढ-मूल{पुं}{2;एक}/मूल{नपुं}{1;एक}/मूल{नपुं}{2;एक}
सु-मूल{पुं}{2;एक}
<सुविरूढ-मूलम्>Bs6
सुविरूढानि मूलानि यस्य सः = सुविरुढमूलः तम् सुविरूढमूलम्
विशेषणम् 18
-
अहंता_ममता_और_वासनारूप_अति_दृढ़_मूलोंवाले
strongly_rooted
-
-
LLGGGGLGLGGL
अ-सङ्ग-शस्त्रेण
-
असङ्ग-शस्त्र{पुं}{3;एक}/शस्त्र{नपुं}{3;एक}
न-शस्त्र{नपुं}{3;एक}
<<न-सङ्ग>Tn-शस्त्रेण>K6
न सङ्गः = असङ्गः, असङ्गः एव शस्त्रम् = असङ्गशस्त्रम् तेन असङ्गशस्त्रेण
करणम् 21
-
वैराग्यरूप_शस्त्र_द्वारा
by_the_weapon_of_detachment
दृढेन
दृढेन
दृढ{पुं}{3;एक}/दृढ{नपुं}{3;एक}
दृढ{नपुं}{3;एक}
-
-
हेतुः 21
-
दृढ़
strong
-
-
LGL
छित्त्वा
छित्त्वा
छिद्1{कृत्_प्रत्ययः:क्त्वा;छिद;तुदादिः}
छिद्{कृत्_प्रत्ययः:क्त्वा;छिद;तुदादिः}
-
-
पूर्वकालः 25
-
काटकर
by_cutting
-
-
GG
ततः
ततः
ततः{अव्य}
ततः{अव्य}
-
-
अपादानम् 25
-
उसके_पश्चात्
thereafter
-
-
LG
पदम्
पदं
पद्{पुं}{2;एक}/पद{नपुं}{1;एक}/पद{नपुं}{2;एक}
पद{पुं}{1;एक}
-
-
कर्म 25
-
परमपदरूप_परमेश्वर_को
situation
पद्यते ज्ञायते इति पदम् / पद्यते प्राप्यते इति च पदं ज्ञेयं प्राप्यम् च तत्
-
LG
तत्
तत्परिमार्गितव्यं
तद्{नपुं}{1;एक}/तद्{नपुं}{2;एक}
तद्{पुं}{1;एक}
-
-
विशेषणम् 24
-
उस
that
-
जश्त्व-चर्त्व-सन्धिः (झलां जशोऽन्ते (8।2।39)-खरि च (8।4।55))
GLGGLGG
परिमार्गितव्यम्
-
परि-{अव्य}-मार्गितव्यम्
परि_मार्ग्{कृत्_प्रत्ययः:तव्यत्;परि_मार्गँ;चुरादिः}
-
-
-
-
भलीभाँति_खोजना_चाहिये
has_to_be_searched_out
यस्मिन्
यस्मिन्गता
यद्{पुं}{7;एक}/यद्{नपुं}{7;एक}
यद्{पुं}{7;एक}
-
-
अधिकरणम् 27
-
जिसमें
where
-
रुत्व-यत्व-लोप-सन्धिः (ससजुषो रुः (8।2।66)-भोभगोअघो अपूर्वस्य योऽशि (8।3।17)-हलि सर्वेषाम् (8।3।22))
GGLG
गताः
-
गत{पुं}{1;बहु}/गता{स्त्री}{1;बहु}/गता{स्त्री}{2;बहु}/गता{स्त्री}{1;बहु}/गता{स्त्री}{2;बहु}
गम्{कृत्_प्रत्ययः:क्त;गमॢँ;भ्वादिः}
-
-
कर्ता 30
-
गये_हुए_पुरुष
going
न
न
न{अव्य}
न{अव्य}
-
-
सम्बन्धः 30
-
नहीं
never
-
-
L
निवर्तन्ति
निवर्तन्ति
नि_वृत्1{कर्तरि;लट्;प्र;बहु;परस्मैपदी;वृतुँ;भ्वादिः}
नि_वृत्*{कर्तरि;लट्;प्र;बहु;परस्मैपदी;नि_वृतुँ;भ्वादिः}
-
-
समुच्चितम् 31
-
लौटकर_संसार_में_आते
comes_back
-
-
LGGL
भूयः
भूयः
भूयः{अव्य}/भूयस्{नपुं}{1;एक}/भूयस्{नपुं}{2;एक}
भूयः{अव्य}
-
-
क्रियाविशेषणम् 30
-
फिर
again
-
-
GG
तम्
तमेव
तद्{पुं}{2;एक}
तद्{पुं}{2;एक}
-
-
विशेषणम् 40
-
उस
to_Him
-
-
GGL
एव
-
एव{अव्य}
एव{अव्य}
-
-
सम्बन्धः 37
-
ही
certainly
च
चाद्यं
च{अव्य}
च{अव्य}
-
-
-
-
और
also
-
सवर्णदीर्घ-सन्धिः (अकः सवर्णे दीर्घः (6।1।101))
GG
आद्यम्
-
आद्य{पुं}{2;एक}/आद्य{नपुं}{1;एक}/आद्य{नपुं}{2;एक}
आद्य{पुं}{2;एक}
-
-
विशेषणम् 40
-
आदि
original
पुरुषम्
पुरुषं
पुरुष{पुं}{2;एक}
पुरुष{पुं}{2;एक}
-
-
कर्म 42
-
पुरुष_के
the_Personality_of_Godhead
-
-
LLG
प्रपद्ये
प्रपद्ये
प्र_पद्1{कर्तरि;लट्;उ;एक;आत्मनेपदी;पदँ;दिवादिः}/प्र_पद्1{कर्मणि;लट्;उ;एक;आत्मनेपदी;पदँ;दिवादिः}
प्र_पद्{कर्तरि;लट्;उ;एक;आत्मनेपदी;प्र_पदँ;दिवादिः}
-
-
-
-
शरण_हूँ
surrender
-
-
LGG
यतः
यतः
यतः{अव्य}/यत{पुं}{1;एक}
यतः{अव्य}
-
-
अपादानम् 36
-
जिस_परमेश्वर_से
from_whom
-
-
LG
प्रवृत्तिः
प्रवृत्तिः
प्रवृत्ति{स्त्री}{1;एक}
प्रवृत्ति{स्त्री}{1;एक}
-
-
कर्ता 36
-
संसारवृक्ष_की_प्रवृत्ति
beginning
-
-
LGG
प्रसृता
प्रसृता
प्रसृता{स्त्री}{1;एक}
प्र_सृ{कृत्_प्रत्ययः:क्त;प्र_सृ;भ्वादिः;स्त्री}{1;एक}
-
-
कर्तृसमानाधिकरणम् 36
-
विस्तार_को_प्राप्त_हुई
extended
-
-
LLG
पुराणी
पुराणी
पुराणी{स्त्री}{1;एक}
पुराणी{स्त्री}{1;एक}
-
-
विशेषणम् 34
-
पुरातन
very_old
-
-
LGG